„To są różnice, które słyszą tylko psy” - tak Shawn Layden, były prezes i CEO Sony Interactive Entertainment America, podsumował w podcaście The Trophy Room to, czego gracze mogą się spodziewać po PlayStation 6. PS5 sprzedawano hasłami o ray tracingu i teraflopach, a według plotek PS6 ma przynieść jeszcze więcej jednego i drugiego. Layden pyta wprost, po co.
W branży, która od trzydziestu lat odmierza postęp kolejnymi skokami mocy obliczeniowej, jego odpowiedź brzmi jak herezja. Największą innowacją nowej konsoli Sony byłby jego zdaniem nie lepszy układ graficzny, tylko cena. Zamiast PS6 za 1200 dolarów Layden wolałby zobaczyć „kolejne PS5” za około 300.
Sam zastrzega, że od jego odejścia z Sony minęło siedem lat i nie zna planów obecnego kierownictwa. Nie zdradza więc tajemnic firmy. Mówi jako obserwator, który zna rynek od środka.
Skoki widoczne gołym okiem
Ta przekora staje się zrozumiała, gdy spojrzeć na poprzednie zmiany pokoleń, które Layden przeszedł po kolei. Pierwsze PlayStation ustąpiło PS2 z ogromnym skokiem możliwości i przy okazji z zamianą płyt CD na DVD. PlayStation 3 dało m.in. obraz w 1080p i wysokie częstotliwości odświeżania, czyli coś, co właściciel nowego telewizora widział od razu po podłączeniu kabla. PS4 postawiło na sieć: granie z innymi, sklep, dzielenie się rozgrywką. Za każdym razem gracz potrafił nazwać nowość i pokazać ją znajomym.
Z ray tracingiem jest inaczej. Ta technika liczy, jak światło odbija się od powierzchni, dzięki czemu cienie, odbicia w kałużach i blask lamp wyglądają wiarygodniej. Na zbliżeniach w zwiastunach robi wrażenie, ale w ferworze rozgrywki większość graczy nie odróżni sceny liczonej tą metodą od dobrze zrobionej sceny tradycyjnej. Stąd psi gwizdek: producent wydaje fortunę na różnicę, której przeciętny klient po prostu nie słyszy.
Layden mówi też coś, czego zwykle nie usłyszy się na konferencjach sprzętowych: obecna generacja wystarcza. „PS5 ma więcej niż wystarczająco dużo mocy. Nie trzeba natomiast zmieniać podstaw sprzętowych. Obecna architektura i system operacyjny oferują więcej niż wystarczającą wydajność” - przekonywał. Gdyby dziś to on kierował PlayStation, zająłby się przede wszystkim obniżeniem kosztów produkcji PS5.
Konsola, która drożeje
Za tą tezą stoi obserwacja o tym, jak zmieniła się ekonomia konsol. Przez dekady schemat był prosty: konsola debiutowała drogo, a potem taniała z roku na rok, bo produkcja podzespołów stawała się prostsza i tańsza. PS4 kosztowało w dniu premiery 399 dolarów, a PS2 pod koniec życia można było kupić za 99.


Tania końcówka cyklu nie była dla Sony porażką, tylko drugim etapem planu. Gdy cena spadała, do sklepów szli ci, którzy wcześniej nie chcieli albo nie mogli zapłacić pełnej kwoty: rodzice szukający prezentu, gracze z mniej zamożnych rynków, ludzie nadrabiający zaległe hity. Baza użytkowników rosła, a z nią sprzedaż gier, na których producent konsoli zarabia najwięcej.
Z PS5 stało się coś, czego Layden, jak sam mówi, wcześniej nie widział. To pierwsza generacja w jego karierze, w której sprzęt z czasem zdrożał, zamiast tanieć. Winne są według niego rosnące koszty komponentów i kłopoty z dostępnością pamięci RAM. Jeśli PS6 wystartuje z bardzo wysokiego pułapu i nie będzie tanieć, zniknie cała fala późnych nabywców, którzy dotąd domykali sukces każdej generacji.
Dlatego 300 dolarów w ustach Laydena trudno uznać za gest dobroci wobec graczy. To raczej propozycja powrotu do modelu, który zbudował potęgę PlayStation. Sprzęt miał w nim być furtką dla milionów, a nie towarem luksusowym dla wąskiej grupy entuzjastów.
Teraflopy kontra trzydzieści minut
Ta sama logika wraca w drugiej części rozmowy, gdy Layden przechodzi od sprzętu do gier. Branża jego zdaniem nie cierpi na brak tytułów, tylko na brak różnorodnych doświadczeń. Wielkie firmy urosły tak bardzo, że nie stać ich na ryzyko produkcji, które nie obiecują sprzedaży liczonej w milionach egzemplarzy, więc wydawcy stawiają na sprawdzone marki i kolejne odsłony znanych serii.
Layden opisuje to konkretnie. Przed rozpoczęciem prac firmy coraz częściej analizują wskaźniki biznesowe, zamiast zadać prostsze pytanie: czy ta gra jest ciekawa i czy gracz zechce spędzić z nią więcej niż 30 minut. Nowych pomysłów Layden szuka w grach niezależnych i w segmencie AA, czyli w produkcjach średniej wielkości, z budżetem mniejszym niż hollywoodzkie superprodukcje branży. Jako przykłady podaje m.in. Clair Obscur: Expedition 33 i Black Myth: Wukong, tytuły, które przyciągnęły graczy, bo robiły coś po swojemu.
Oba wątki spina jedna myśl. Więcej teraflopów i kolejna część tej samej serii to w gruncie rzeczy ta sama strategia: dać ludziom to, co już znają, tylko w większej dawce. Zdaniem Laydena ta droga się wyczerpuje, i to zarówno w pudełku pod telewizorem, jak i na ekranie.
Ostatnia konsola Cerny'ego
Głos byłego szefa PlayStation pada w szczególnym momencie. Nowa generacja konsol Sony tradycyjnie zaczyna się od wystąpienia Marka Cerny'ego, architekta PS4 i PS5, który drobiazgowo rozkłada nowy sprzęt na części. To on uczył graczy, czym są teraflopy i dlaczego szybki dysk zmienia projektowanie gier.
Cerny ma 62 lata. W rozmowie z serwisem Game File przyznał, że zbliża się do końca kariery, choć zastrzegł, że jeszcze nie skończył. Według wyliczeń Pushsquare PS6 będzie najpewniej ostatnią konsolą PlayStation, przy której pełni rolę głównego architekta. Równolegle Cerny razem z Geoffem Keighleyem uruchomił Nova Games Foundation. Program da 20 młodym twórcom z wybranych amerykańskich uczelni po 100 tys. dolarów grantu i opiekę mentorów z branży, a najlepiej rokującym nawet do 500 tys. dolarów. Prawa do gier zostaną przy autorach.
Człowiek, który przez dwie generacje sprzedawał wizję mocy, pod koniec kariery stawia więc pieniądze na małe, ryzykowne projekty młodych ludzi, czyli dokładnie na to, czego według Laydena brakuje wielkim wydawcom. A Sony stoi przed wyborem, który jego były szef nazwał po imieniu: kolejny skok, który usłyszą tylko psy, albo konsola, którą znów kupią wszyscy.
Wpis z pasa „W ruchu”, 9 listopada 2026. Na zdjęciu: Konsola PlayStation 3 z kontrolerem DualShock 3.
Źródła (5)
- Sony nie potrzebuje mocniejszej PS6. Były szef PlayStation pokazał lepszy kierunek - Spider's Web, 9 listopada 2026
- PS6 Could Be the Last PlayStation Console Designed by Iconic Architect - pushsquare.com
- Sony Centre — Telewizory BRAVIA, Aparaty Alpha, Słuchawki, PlayStation ... - scentre.pl
- Sony – Wikipedia, wolna encyklopedia - pl.wikipedia.org
- Zdjęcie - Fot. Evan-Amos / Wikimedia Commons, Public domain



