Rockstar Games - historia firmy i braci Houser. Od londyńskiej poczty BMG do GTA 6

W 1990 roku Sam Houser zaczął pracę w dziale pocztowym Bertelsmann Music Group w Londynie. Trzydzieści sześć lat później firma, którą założył z młodszym bratem, zatrudnia 4711 osób w dwunastu biurach i za trzy tygodnie wyda Grand Theft Auto VI - grę, o której Jason Schreier napisał w Bloombergu, że niemal na pewno jest najdroższą w historii.

Między tymi punktami jest historia Rockstar Games: wytwórni z Nowego Jorku, która nauczyła branżę, że gry mogą być wydarzeniem popkulturowym, i która przez dwie dekady była w stanie wojny z politykami, prawnikami i - momentami - z własnymi pracownikami. Opowiadam ją po kolei. Jeśli szukasz kulis samego GTA 6, opisałem je w tekście Jak powstawało GTA 6.

Bracia z Londynu

Sam Houser urodził się w listopadzie 1971 roku w Londynie. Matka, Geraldine Moffat, była aktorką, ojciec, Walter Houser, radcą prawnym. Według Wikipedii Sam skończył St Paul's School i studiował w Londynie i Cambridge. W 1990 roku trafił do BMG - od działu pocztowego, przez dział rozrywki interaktywnej (1994), po stanowisko szefa produkcji BMG Interactive w 1996 roku.

Dan, młodszy, wszedł do branży w 1996 roku. W wywiadzie dla IGN z października 2026 roku opowiadał, że pracował przy angielskiej wersji teleturnieju „You Don't Know Jack” i że „głównie stał w biurze, jadł darmowe jedzenie i cieszył się, że pracuje w mediach”. Pełną rozmowę streściłem w tekście Dan Houser o grach, które prawie nie powstały.

W 1997 roku BMG Interactive wydało grę szkockiego studia DMA Design z Dundee: Grand Theft Auto, oglądaną z lotu ptaka, prostą, bezczelną i - jak się okazało - wartą fortunę. Rok później marka zmieniła właściciela.

1998: Take-Two kupuje, Rockstar się rodzi

12 marca 1998 roku Take-Two Interactive ogłosiło przejęcie aktywów BMG Interactive, w tym marki Grand Theft Auto. Za to BMG dostało 1,85 mln akcji Take-Two, około 16 procent spółki. W grudniu 1998 roku Sam i Dan Houserowie razem z Terrym Donovanem i Jamiem Kingiem (Wikipedia wymienia też Gary'ego Foremana) założyli w Nowym Jorku Rockstar Games - wydawniczą markę Take-Two dla gier z wyższej półki. Oficjalnie ogłoszono to 22 stycznia 1999 roku.

Model był od początku nietypowy. Rockstar był wytwórnią w stylu muzycznym: marka, estetyka, marketing, nadzór kreatywny w Nowym Jorku, a produkcja w studiach rozsianych po świecie. DMA Design weszło do Take-Two i z czasem stało się Rockstar North w Edynburgu - to studio robi GTA do dziś. Według tabeli w Wikipedii Take-Two przejęło je formalnie w 2002 roku, podobnie jak San Diego i Lincoln.

GTA III i rewolucja z 2001 roku

Prawdziwy przełom przyszedł w październiku 2001 roku. GTA III przeniosło serię do trójwymiarowego, otwartego miasta. Dan Houser opowiadał IGN, że premierę przesunięto po 11 września, z gry usunięto kilka elementów, a słynną okładkę z siatką kadrów narysował w dwa wieczory Stephen Bliss, bo pierwotna grafika z płonącymi budynkami nie mogła się ukazać. Sukces, jak mówił, nie przyszedł jak wybuch - sprzedaż po prostu rosła tydzień po tygodniu.

Potem Rockstar wydawał gra za grą:

Czytaj teżNajlepsze gry października 2026. Gwiezdne wojny wyprzedziły Gearsy i Call of DutyGTA 6 cena w Polsce. 349 czy 429 zł, co daje Ultimate Edition i dlaczego pudełko bez płyty kosztuje więcej

• 2002 - Vice City, Miami lat 80. z Rayem Liottą jako Tommym Vercettim;
• 2004 - San Andreas, Kalifornia lat 90.;
• 2006 - Bully, szkolny internat zamiast miasta;
• 2008 - GTA IV, Liberty City i Niko Bellic;
• 2010 - Red Dead Redemption, western;
• 2012 - Max Payne 3;
• 2013 - GTA V;
• 2018 - Red Dead Redemption 2.

Sam Houser jest producentem wykonawczym GTA od trzeciej części, Dan był głównym scenarzystą od trójki do piątki, obu Red Dead Redemption i Bully. W 2009 roku obaj trafili na listę stu najbardziej wpływowych ludzi magazynu „Time”.

Wojna z politykami

Sukces miał drugą stronę. W latach 2000. Rockstar był ulubionym celem polityków i prawników. Najgłośniejsza była afera Hot Coffee z San Andreas: wycięta z gry erotyczna minigra została w kodzie, moderzy ją odblokowali, a amerykańska organizacja ESRB zmieniła grze kategorię na „tylko dla dorosłych”. Take-Two wydało poprawioną wersję, żeby odzyskać kategorię M, a firma dostała pozew zbiorowy.

Do tego dochodził prawnik Jack Thompson, który pozywał Rockstara, obwiniając GTA o prawdziwe zabójstwa - m.in. w sprawie Devina Moore'a z 2005 roku, oddalonej w 2006 roku. Thompson stracił prawo wykonywania zawodu w 2008 roku. Dan Houser wspominał w IGN, że w tamtych latach codziennie szło się do pracy z pytaniem, kto dziś będzie protestował, i że Rockstar czuł się „workiem treningowym”, a nie kimś, kto robi coś naprawdę złego.

Najlepsze gry Rockstara rodziły się z kryzysu, a nie z genialnego planu. Bully, Red Dead Redemption i GTA IV - każda z nich w którymś momencie prawie nie powstała.

GTA V, czyli największy produkt rozrywkowy świata

17 września 2013 roku wyszło GTA V. Take-Two ogłosiło, że w pierwszej dobie sprzedaż detaliczna wyniosła 800 mln dolarów, a w ciągu trzech dni przekroczyła miliard - szybciej niż jakikolwiek produkt rozrywkowy wcześniej, według porównań GameSpotu szybciej niż Call of Duty: Black Ops II i film „Avengers”. Do sierpnia 2026 roku gra sprzedała się według Take-Two w ponad 230 mln egzemplarzy, a Red Dead Redemption 2 - w 87 mln.

GTA Online, uruchomione po premierze piątki, sprawiło, że gra z 2013 roku wciąż żyje i wciąż się sprzedaje. W marcu 2014 roku Rockstar dostał nagrodę BAFTA Academy Fellowship. Firma rosła: w 2023 roku kupiła Cfx.re, twórców modów FiveM i RedM, w 2025 roku zapowiedziała przejęcie australijskiego studia i przemianowanie go na Rockstar Australia.

Crunch, odejście Dana i nowe twarze

W październiku 2018 roku, przed premierą RDR2, Dan Houser powiedział w reportażu Vulture, że w 2018 roku zdarzało im się pracować po 100 godzin tygodniowo. Wybuchła burza o crunch w branży. Houser tłumaczył potem Kotaku, że chodziło o czteroosobowy zespół starszych scenarzystów i trzy tygodnie na finiszu, nie o całe studio. Ale temat został - Bloomberg w październiku 2026 roku opisał, że przy GTA 6 Rockstar obiecał sobie skończyć grę bez crunchu i że, według szefowej wydawnictwa Jennifer Kolbe, było lepiej, choć nie idealnie.

Dan odszedł z firmy 11 marca 2020 roku - tak podało Take-Two w raporcie dla amerykańskiej komisji papierów wartościowych. Zostawił Sama jako jedynego z założycieli w firmie. Terry Donovan odszedł już w 2007 roku. Dan założył Absurd Ventures, w 2025 roku wydał powieść „A Better Paradise”, a w wywiadzie dla IGN o GTA 6 nie powiedział ani słowa. Wikipedia zaznacza, że nie brał udziału w pisaniu fabuły szóstki.

Szóstką kierują trzej szefowie rozwoju: Rob Nelson, Phil Hooker i Aaron Garbut. To oni w latach 2025-2026 opowiadali o grze w wywiadach, m.in. dla Bloomberga i Game Informera.

Ciemniejsze strony ostatnich lat

Historia Rockstara z ostatnich lat to nie tylko rekordy. We wrześniu 2022 roku haker wykradł i opublikował około 90 nagrań z produkcji GTA 6. W październiku 2025 roku firma zwolniła 34 osoby w Wielkiej Brytanii i Kanadzie - Take-Two mówiło o ujawnianiu poufnych informacji, związek zawodowy IWGB o zwalczaniu związku. Sprawa trafiła do trybunału w Glasgow, a w maju 2026 roku powstał Rockstar Games Workers Union. W 2024 roku Rockstar wprowadził obowiązkowy powrót do biur, a w kwietniu i sierpniu 2026 roku przyszły kolejne wycieki.

Według Wikipedii Sunday Times w 2025 roku wycenił majątek braci Houser na 400 mln funtów. Firma, którą założyli, jest dziś jedną z najcenniejszych marek w rozrywce. A 19 listopada 2026 roku - o północy, także w Polsce, o czym piszę w tekście GTA 6 data premiery - dowiemy się, czy pierwsze GTA bez Dana Housera przy klawiaturze utrzyma poziom, który sam ustawił.