Russell Brand skazany na 10,5 roku. Sąd nie uwierzył w opowieść o przemianie

W poniedziałek, 9 listopada, w Sądzie Koronnym Southwark w Londynie sędzia Joel Bennathan wymierzył 51-letniemu Russellowi Brandowi karę 10 lat i sześciu miesięcy pozbawienia wolności. Cztery dni wcześniej ława przysięgłych uznała brytyjskiego komika i aktora za winnego gwałtu oraz trzech napaści seksualnych. Sędzia nazwał go „seksualnym drapieżnikiem” i mówił o arogancji i lekceważeniu, z jakim traktował kobiety, które nie godziły się na jego zachowanie.

Brand przyjął wyrok bez widocznych emocji. Dopiero gdy wyprowadzano go z sali, miał bezgłośnie powiedzieć do żony, Laury Gallacher: „Kocham cię” i „Wszystko będzie dobrze”. Te słowa pasują do opowieści, którą od lat snuł o sobie: o człowieku, który przeszedł przez piekło własnych nałogów i wyszedł z niego odmieniony. Tę samą opowieść jego obrońcy przynieśli na salę sądową. Sąd ją wysłuchał i ocenił inaczej, niż chciał Brand.

Gwiazda z czasów bez hamulców

Przestępstwa, za które Brand trafił za kraty, popełnił w latach, gdy brytyjska telewizja i radio nosiły go na rękach. Proces skupiał się na latach 2004-2009, choć w części relacji pojawia się okres od 1999 roku. Brand był wtedy prezenterem i stand-uperem, ulubieńcem stacji, które chętnie sprzedawały jego wizerunek nieokiełznanego błazna. Hollywood przyszło później, a z nim m.in. „Chłopaki też płaczą”, „Śmierć na Nilu” i krótkie małżeństwo z Katy Perry.

Wszystkie cztery sprawy, w których zapadły wyroki skazujące, rozegrały się w tym samym świecie. W 2004 roku w londyńskim Nordic Bar Brand rzucił się na kobietę pracującą wtedy dla MTV i ścisnął jej piersi. Inną skarżącą przycisnął do ściany i pocałował w sposób, który ona sama nazwała „niechlujnym i agresywnym”. Sąd uznał, że to, iż działo się to na oczach innych ludzi, dodatkowo ją upokorzyło. Od byłej pracownicy Channel 4 Brand zażądał masażu i to również przysięgli uznali za napaść seksualną.

Najcięższy zarzut dotyczył 2009 roku. Brand zgwałcił wtedy 21-letnią kobietę, którą poznał za kulisami swojego występu. Twierdził, że seks był dobrowolny. Prokuratura przekonywała, że przestępstwo zostawiło w ofierze głęboką traumę, a ona długo bała się także konsekwencji zdrowotnych. Sąd zwrócił uwagę właśnie na te długotrwałe skutki psychiczne.

Ofiary nie były dla Branda anonimowymi kobietami z tłumu. Były fankami i współpracowniczkami, ludźmi z jego branży, często zależnymi od jego dobrego humoru. Brytyjskie media przez lata żyły jego ekscesami, a on sam opowiadał o nich z upodobaniem, jako o części scenicznej persony. Dopiero w sądzie wybrzmiało, co te anegdoty oznaczały dla kobiet, które w nich występowały.

Od „Dispatches” do celi

Sprawa zaczęła się w redakcjach, a dopiero potem trafiła na policję. We wrześniu 2023 roku „The Times”, „The Sunday Times” i Channel 4 w programie „Dispatches” opublikowały wyniki wspólnego śledztwa dziennikarskiego o tym, jak Brand traktował kobiety. Po tych publikacjach kobiety zdecydowały się złożyć zeznania. W kwietniu 2025 roku policja postawiła mu zarzuty, a proces ruszył w październiku 2026 roku.

Czytaj teżEmerytury 2027 i waloryzacja ZUS. Rekordowy fundusz, a najniższa emerytura w górę o 73 złDepp znów w studiu Hollywood. „Ebenezer” Ti Westa robi z Dickensa opowieść o duchach

Brand od początku bronił się tak samo: wszystkiemu zaprzeczał i mówił, że jest celem zaplanowanej akcji. Miał dla tej linii obrony gotową publiczność. W ostatnich latach odszedł z głównego nurtu rozrywki i przeniósł się do internetu, gdzie krytykował „mainstreamowe media” i chętnie sięgał po teorie spiskowe. Jego widzowie mogli więc uznać śledztwo dziennikarzy za kolejny dowód, że system chce uciszyć niewygodnego człowieka.

Ława przysięgłych tej wersji nie przyjęła, choć nie uznała też wszystkiego, co zarzucała mu prokuratura. Brand odpowiadał z siedmiu zarzutów. Z trzech został uniewinniony: z dwóch zarzutów gwałtu i z próby napaści seksualnej. Skazano go w czterech sprawach. Taki werdykt trudno uznać za wyrok wydany pod presję kampanii medialnej. Przysięgli oddzielili zarzuty, które uznali za udowodnione, od tych, w których mieli wątpliwości.

Nawrócenie jako argument

Najciekawsza część procesu rozegrała się już po werdykcie, przy ustalaniu wymiaru kary. Obrońcy przekonywali, że Brand jest dziś innym człowiekiem. Wskazywali na wyjście z uzależnienia, działalność charytatywną i religię. Tę opowieść sam Brand od lat budował publicznie: dawny hedonista, który odnalazł trzeźwość, a potem Boga.

Sąd wziął ją pod uwagę, ale nie dał się nią przekonać. Teoretycznie za te czyny groziło mu od 19 lat więzienia do dożywocia, więc 10,5 roku to kara wyraźnie łagodniejsza od tego, co przewidywały przepisy. A jednak w uzasadnieniu sędzia mówił przede wszystkim o krzywdzie kobiet, a nie o przemianie sprawcy. Na ten wymiar kary złożyły się więc i skrucha, i wina, ale to wina wyznaczyła ton.

Pokrzywdzone mówiły po wyroku o czymś, czego trudno się doszukać w opowieści o odkupieniu. Dwie z nich podziękowały policji, prokuraturze i ludziom, którzy wspierali je w czasie postępowania. Jedna przyznała, że bez tej pomocy nie przeszłaby całej drogi. Druga powiedziała, że po latach ma wreszcie poczucie, że jej historię potraktowano poważnie i że jej uwierzono.

Brand musi odbyć co najmniej dwie trzecie kary, zanim będzie mógł się ubiegać o warunkowe zwolnienie, czyli około siedmiu lat. Resztę wyroku spędzi na wolności, pod nadzorem. Wcześniejsze wyjście może zależeć także od tego, czy ukończy obowiązkowe programy terapeutyczne dla sprawców przestępstw seksualnych. Paradoksalnie właśnie tam jego deklarowana przemiana zostanie poddana prawdziwej próbie.

Pojedyncza cela w Wandsworth

Z sądu Brand trafił do londyńskiego więzienia Wandsworth, które od lat ma problemy z przemocą, bezpieczeństwem i warunkami odbywania kary. „The Sun” twierdzi, że władze umieściły go w pojedynczej celi i na razie nie pozwalają mu swobodnie kontaktować się z innymi osadzonymi, a funkcjonariusze regularnie sprawdzają jego samopoczucie. Obawy wynikają z charakteru przestępstw, z rozpoznawalności Branda i z jego majątku, szacowanego na około 15 mln funtów, który mógłby skusić innych więźniów do wymuszeń. Według tabloidu odwiedził go już więzienny kapelan i obaj razem się modlili.

Były osadzony, który opuścił Wandsworth w ubiegłym roku, powiedział gazecie: „To tak, jakby chodził z wyrokiem śmierci”. To jednak ocena jednego człowieka, a nie informacja o konkretnych groźbach. Zresztą pobyt w Wandsworth ma być tymczasowy. Służby więzienne rozważają przeniesienie Branda do zakładu przystosowanego do osadzania sprawców przestępstw seksualnych. Wśród możliwych miejsc wymienia się m.in. Stafford i Usk w Walii. Decyzja może zapaść w ciągu kilku dni.

Wyrok z Southwark nie zamyka jego spraw z wymiarem sprawiedliwości. Metropolitan Police prowadzi śledztwo w sprawie dwóch kolejnych zarzutów gwałtu. Jedna z kobiet twierdzi, że miała 16 lat, gdy Brand dopuszczał się wobec niej przemocy seksualnej. Żaden sąd tych zarzutów jeszcze nie rozstrzygnął. Jeśli trafią na wokandę, Brand znów będzie przekonywał, że jest innym człowiekiem niż ten z lat swojej największej sławy. Tym razem będzie to robił jako skazany.

Wpis z pasa „W ruchu”, 10 listopada 2026. Na zdjęciu: Russell Brand odczytuje e-mail, który wysłał Serenie Williams.