Polska chce zimowej siatkówki. Włochy i Brazylia blokują plan FIVB

Brazylijska federacja CBV zmieściła swoje stanowisko w jednym zdaniu: „Uznaliśmy, że nie była to najlepsza opcja dla brazylijskiej siatkówki”. Do FIVB wysłała je jeszcze po czerwcowych rozmowach, ale publicznie potwierdziła je dopiero teraz, w rozmowie z portalem Web Vôlei. Tym samym Brazylia stanęła obok Włochów, którzy od tygodni walczą z nowym kalendarzem światowej siatkówki.

Po jednej stronie sporu są więc dwie tradycyjne potęgi dyscypliny. Po drugiej Polska, czyli kraj, którego kadra w ostatnich latach wygrywała prawie wszystko i to w kalendarzu, który sama chce teraz zmienić.

Zima dla reprezentacji

Projekt FIVB obejmuje lata 2029-2032 i burzy porządek, do którego siatkówka przywykła od dekad. Dziś podział jest prosty: jesienią, zimą i wiosną grają kluby, latem reprezentacje. Według nowego planu rozgrywki klubowe byłyby przerywane od grudnia do lutego, a w tym czasie grałyby kadry. Część imprez reprezentacyjnych przeszłaby z lata na zimę.

Dla kibica oznaczałoby to, że w środku sezonu PlusLigi i Serie A ligowe mecze znikają na kilka tygodni, a w halach gra reprezentacja. Pomysł nie wziął się znikąd, bo piłka nożna od lat przerywa ligi na okna reprezentacyjne. Polska Liga Siatkówki w swoim oświadczeniu wprost zachęcała, żeby czerpać z rozwiązań innych dyscyplin.

Sens reformy łatwo zrozumieć, gdy prześledzi się rok siatkarza z czołówki. Sezon klubowy kończy się wiosną, a zawodnik jedzie prosto na zgrupowanie kadry, stamtąd na Ligę Narodów, a potem na mistrzostwa Europy, mistrzostwa świata albo igrzyska. Jesienią wraca do klubu i wszystko zaczyna się od nowa, więc na odpoczynek praktycznie nie ma miejsca. Europejska Konfederacja Piłki Siatkowej (CEV) też uważa, że obecny kalendarz nie sprzyja długoterminowemu rozwojowi dyscypliny, i poparła potrzebę zmian.

Bez klubów nie ma siatkówki

Włosi widzą w tym planie zagrożenie dla swoich klubów. Tamtejsze ligi i federacja wydały wspólne oświadczenie, w którym piszą, że nowy kalendarz „grozi dalszym obciążeniem całego systemu” i nie rozwiązuje problemu zbyt krótkiego czasu na rozgrywki krajowe. Najbardziej boli ich jednak co innego: ligi straciłyby przełom grudnia i stycznia, czyli okres, w którym hale są najpełniejsze, a mecze przyciągają najwięcej widzów.

Najgłośniej protestuje Gino Sirci, prezes Perugii, jednego z najbogatszych klubów świata. Rozpoczął akcję pod hasłem #NoClubsNoVolley, czyli „bez klubów nie ma siatkówki”, i twierdzi, że poparło go 30 europejskich klubów. Hasło zgrabnie streszcza ich argument. To kluby płacą zawodnikom pensje przez cały rok, a reprezentacje biorą gotowych, wyszkolonych siatkarzy.

Czytaj teżPortugalia rozbita w Bradze. Pierwszy mecz bez Ronaldo i porażka na 105 latZgrupowanie reprezentacji Polski w listopadzie 2026. Bez Nowaka, za to ze Świderskim

Brazylijczycy mówią łagodniej, ale w gruncie rzeczy to samo: chcą zmian w kalendarzu, tylko takich, które nie wymagają przerywania sezonów klubowych. Ważniejsze od samego sprzeciwu jest jednak to, co CBV przekazała przy okazji. FIVB zebrała już wiele uwag do projektu i ma przedstawić jego nową wersję, a to oznacza, że w obecnym kształcie reforma najpewniej nie przejdzie.

Wygrywają i chcą zmian

Najbardziej zaskakuje w tym sporze układ stron. Zmian najmocniej domaga się kraj, któremu obecny porządek wyraźnie służy. Prezes PZPS Sebastian Świderski broni projektu od początku. „Cały czas jestem zwolennikiem tego projektu”, mówił niedawno w rozmowie z Interią. Gdyby oceniać tylko po wynikach, Polsce nie opłacałoby się niczego ruszać.

Nikola Grbić prowadził reprezentację Polski w 10 turniejach i z każdego przywiózł medal. Jego drużyna trzy razy wygrała Ligę Narodów, dwa razy zdobyła złoto mistrzostw Europy, a do tego srebro igrzysk w Paryżu w 2024 roku i brąz niedawnych mistrzostw świata. Wszystko to wywalczyła latem.

Grbić zbudował zresztą metodę, która opiera się właśnie na letnim rytmie. Zgrupowanie w Spale rusza w maju i na tym etapie selekcjoner potrafi zaprosić aż 37 siatkarzy, a potem z turnieju na turniej zawęża skład. Formę ustawia na sam koniec sezonu reprezentacyjnego. Przed igrzyskami w Paryżu tłumaczył, że nie chciał, by zawodnicy byli w pełni gotowi już na sparingi: „Musimy być na swoim maksimum w ostatnich trzech-czterech meczach turnieju olimpijskiego”. Zimowe okno w środku sezonu klubowego wymagałoby zupełnie innego planowania. Zgrupowania byłyby krótkie, a zawodnicy przyjeżdżaliby prosto z ligowego meczu, a nie po kilku tygodniach wspólnego treningu.

Polska popiera reformę, bo patrzy dalej niż na kolejny medal. PlusLiga należy do najmocniejszych lig świata, a polska federacja od lat buduje pozycję we władzach światowej siatkówki. Kraj, w którym reprezentacja przyciąga przed telewizory miliony widzów, może sporo zyskać na meczach kadry rozgrywanych zimą, w szczycie sezonu telewizyjnego. Włochy rozumują odwrotnie, bo ich siłą są przede wszystkim kluby, a styczniowa Serie A to towar, którego nie zamierzają nikomu oddawać.

Po Los Angeles

Reforma ma obowiązywać od 2029 roku, czyli od pierwszego sezonu po igrzyskach w Los Angeles. Grbić ma kontrakt z polską federacją właśnie do tych igrzysk, a złoto olimpijskie jest dziś głównym celem jego drużyny, bo w Paryżu skończyło się na srebrze.

„Mam jeszcze dwuletni kontrakt z reprezentacją Polski i bardzo lubię być trenerem tej drużyny, choć nie rozmawialiśmy jeszcze o przedłużeniu tej współpracy”, powiedział Grbić w rozmowie z tvarenasport.com. W tym samym wywiadzie przyznał, że istnieje „spora szansa”, że pewnego dnia poprowadzi reprezentację Serbii, choć postawił warunki. Opowiadał też, jak urosły oczekiwania wobec polskiej kadry: „Kiedy zaczynałem, każdy medal był w porządku, a teraz pojawia się nawet marszczenie brwi, gdy przywieziesz brąz”.

Kalendarz, o który dziś walczy Świderski, może więc testować już ktoś inny niż obecny selekcjoner. Może też nie przetestuje go nikt, jeśli FIVB pod naciskiem Włoch i Brazylii przerobi projekt tak, że zimowe okno zniknie. Na stole leży wersja, którą Brazylijczycy uznali już za nieaktualną. Kiedy światowa federacja pokaże nową, okaże się, kto w sporze klubów z reprezentacjami waży więcej: Polska ze swoimi medalami czy Włochy i Brazylia ze swoimi ligami.

Wpis z pasa „W ruchu”, 15 listopada 2026. Na zdjęciu: Memoriał Huberta Jerzego Wagnera w 2019 roku.