„Lalka” wygrała rok w kinach. Film Kawalskiego wyprzedził nawet Spider-Mana

Jesienią 2026 roku Polacy mogli obejrzeć „Lalkę” na dwa sposoby. 16 września Netflix udostępnił sześcioodcinkowy serial Pawła Maślony, z Tomaszem Schuchardtem jako Wokulskim i Sandrą Drzymalską jako Izabelą. Wystarczyło włączyć telewizor. Dwa tygodnie później, 30 września, do kin weszła druga, zupełnie odrębna adaptacja: film Macieja Kawalskiego z Marcinem Dorocińskim i Kamilą Urzędowską. Żeby ją zobaczyć, trzeba było wyjść z domu i kupić bilet.

Rozsądek podpowiadał, że darmowy w abonamencie serial odbierze filmowi widzów. Stało się odwrotnie. Kinową „Lalkę” obejrzało już blisko 2 800 000 osób, a według wyliczeń Filmwebu to najbardziej frekwencyjny film 2026 roku w Polsce. Kawalski pokonał więc rodzimą konkurencję, a do tego hollywoodzkie widowiska, które zwykle dzielą między sobą szczyt zestawień. Stoi za tym kilka decyzji, które razem odwróciły logikę streamingowej epoki: film miał być wszędzie, ale wyłącznie w kinie.

Wokulski kontra Spider-Man

Tempo było imponujące od pierwszego weekendu. Po trzech tygodniach licznik pokazywał ponad dwa miliony widzów, a film trzeci tydzień z rzędu prowadził w polskim box office. Już wtedy był najchętniej oglądanym polskim tytułem roku. Poprzednia liderka, komedia „Piep*zyć Mickiewicza 3” Sary Bustamante-Drozdek, zebrała 867 935 widzów, więc „Lalka” pobiła ją ponad dwukrotnie.

Potem zaczęła wyprzedzać po kolei zagraniczne przeboje, m.in. „Odyseję” Christophera Nolana i „Toy Story 5”. Najdłużej trzymał się „Spider-Man: Całkiem nowy dzień” Destina Daniela Crettona. Jego wynik to tylko szacunek, około 2,6 mln widzów, bo dystrybutor, firma UIP, nie podaje frekwencji swoich filmów. Różnica jest jednak na tyle duża, że nieprecyzyjne dane nie zmieniają kolejności. Kupiec galanteryjny z Krakowskiego Przedmieścia zostawił w tyle superbohatera z Nowego Jorku.

Tym bardziej że nie miał przewagi nowości. Większość młodych widzów zna tę historię z obowiązku, bo „Lalka” od dekad jest szkolną lekturą, a Wokulski ma dla kilku pokoleń twarz Jerzego Kamasa z serialu Ryszarda Bera. Wcześniej powieść sfilmował Wojciech Has, na swój posępny, marionetkowy sposób. Nowy film wniósł za to coś, czego poprzednie adaptacje nie miały: skalę, na jaką polskie kino zwykle sobie nie pozwala.

682 kopie

Najważniejsza była decyzja dystrybucyjna. Kino Świat przygotowało 682 kopie filmu, najwięcej w Polsce od 1989 roku. Dotychczasowy rekord należał do „Gwiezdnych wojen: Przebudzenia Mocy” z 2015 roku, które weszły na 601 kopiach. Najlepszy polski wynik, 328 kopii „Listów do M. 2”, „Lalka” przebiła ponad dwukrotnie.

Te liczby nabierają sensu dopiero przy mapie kin. W Polsce działają 534 kina, wiele z nich ma po kilka sal. Producent Radosław Drabik mówił przed premierą w rozmowie z tvn24.pl, że zależy mu, by film trafił do każdego kina w kraju. Plan się udał. „Lalkę” grano w multipleksach dużych miast, ale też w małych salach powiatowych, do których hollywoodzkie premiery docierają czasem z opóźnieniem albo wcale.

Czytaj teżWieś, która nic nie widziała. Holoubek wraca do zbrodni połanieckiej w HBO MaxAdam Driver kończy z Kylo Renem. „The Hunt for Ben Solo” nie powstanie

Drugim elementem strategii była cierpliwość, choć pokusa była spora. Serial Maślony szybko został najchętniej oglądanym serialem Netfliksa w Polsce, a w tygodniu 14-20 września zajął trzecie miejsce w światowym zestawieniu nieanglojęzycznych seriali, z 2,5 mln wyświetleń. Popyt na Prusa był więc oczywisty i wielu producentów pospieszyłoby z wypuszczeniem filmu na którąś z platform. Drabik zrobił odwrotnie.

„To film, który powstał z miłości do kina i wielkiego ekranu. Nie pojawi się w najbliższych miesiącach na żadnej platformie” - zapowiedział w komunikacie dystrybutora.

Kto chce zobaczyć Dorocińskiego jako Wokulskiego, musi zatem iść do kina, a skoro film gra niemal wszędzie, ma do niego blisko. Rekordowa liczba kopii i zamknięte okno streamingowe działały razem: jedno usuwało wymówkę, drugie dawało powód.

Dwie adaptacje nie wchodziły sobie w drogę także dlatego, że opowiadają tę samą powieść w zupełnie innym tonie. Krzysztof Lewandowski z gry-online.pl, który obejrzał obie, ujął różnicę obrazowo: wersja Kawalskiego „wkracza na białym koniu i w lśniącej zbroi”, a serial Maślony „rzuca «mięchem» na wejściu i jest cały w błocie”. Film trzyma się pierwowzoru i romantycznej konwencji, serial przerabia historię na intrygę z kryminalnymi zwrotami. Serial nie zaspokoił więc apetytu na kinową „Lalkę”, tylko go podsycił.

Obsada na całą Polskę

Trzeci powód widać na plakacie. Obok Dorocińskiego i Urzędowskiej grają m.in. Krystyna Janda, Andrzej Seweryn, Agata Kulesza i Borys Szyc. Ignacego Rzeckiego zagrał Marek Kondrat, który w 2007 roku oficjalnie zakończył karierę aktorską i dopiero dla tej roli wrócił na ekran. Taki zestaw nazwisk trafia do widzów w każdym wieku, od nastolatków omawiających lekturę po ich dziadków, którzy pamiętają Kondrata z najlepszych lat.

„Lalka” należy do najdroższych produkcji w historii polskiego kina, a wynik pokazuje, że ryzyko się opłaciło. Wśród polskich filmów, które weszły do kin po 2021 roku, wyżej stoi już tylko „Akademia pana Kleksa” Macieja Kawulskiego z 2 926 189 widzami, a przy obecnym tempie i braku konkurencji ze streamingu dystans jest niewielki. „Dom dobry” Wojciecha Smarzowskiego, z 2 423 195 widzami, został już za nią. Wszystkie trzy filmy łączy jeden koproducent: TVN, należący do Skydance.

Prus w słuchawkach

Historia ma też ciąg dalszy poza salą kinową, choć wciąż nie na ekranie telewizora. Audioteka nagrywa superprodukcję audio „Lalki”, w której wystąpi niemal cała filmowa obsada, a do niej dołączą m.in. Joanna Szczepkowska i Zbigniew Zamachowski. Narratorem będzie Filip Kosior. Twórcy zapowiadają, że nie będzie to dźwiękowa wersja scenariusza, lecz pełny tekst powieści, razem z wątkami, które nie zmieściły się w filmie.

„Kino daje nam możliwość opowiedzenia jej obrazem i z rozmachem, ale powieść jest światem znacznie większym niż jeden film” - mówi Drabik.

Wersja audio ma zadebiutować w grudniu, dokładnej daty jeszcze nie podano. Do tego czasu jedynym miejscem, gdzie można zobaczyć Wokulskiego Dorocińskiego, pozostaje sala kinowa. Prawie 2,8 mln widzów uznało, że to wystarczający powód, żeby do niej pójść.

Wpis z pasa „W ruchu”, 12 listopada 2026. Na zdjęciu: Bolesław Prus na archiwalnej fotografii.