Pogoda w Warszawie: śnieg tuż za rogatkami. Zima po raz pierwszy schodzi z gór

We wtorek, 10 listopada, o ósmej rano termometr w Chojnicach pokazał -3,4 stopnia. Niemal cały kraj budził się na mrozie i tylko Opole, gdzie było 5,5 stopnia, wyglądało jak z innej pory roku. Od zachodu nad ten wychłodzony kraj nadciągała strefa opadów, a synoptycy Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej nie owijali w bawełnę: „Przed nami dzień z dynamiczną pogodą”.

Najważniejsze w prognozie były jednak nie mgły ani wiatr, tylko jedno zdanie: „miejscami zamiast samego deszczu pojawi się deszcz ze śniegiem, a w Karpatach oraz przejściowo w centrum i na północnym wschodzie - śnieg”. Po raz pierwszy tej jesieni zima nie miała zostać w górach. W centrum i na północnym wschodzie mogła lokalnie powstać pokrywa śnieżna grubości od 2 do 5 centymetrów. Ponad 200 tysięcy wyszukań pogody w stolicy pokazuje, ilu warszawiaków chciało wiedzieć, czy rano trzeba będzie odśnieżać samochód. Odpowiedź brzmiała: być może, bo zima tego dnia podeszła pod samo miasto i zatrzymała się na jego progu.

Granica przebiega pod miastem

Ostrzeżenia pierwszego stopnia przed opadami śniegu obowiązywały od południa do godziny 22. IMGW objął nimi północno-zachodnią część województwa mazowieckiego, wschodnie rejony kujawsko-pomorskiego oraz centralną i południową część warmińsko-mazurskiego. Na mapie układały się w pas ciągnący się od okolic Torunia przez Mazury. Warszawa leżała na jego skraju, nie w środku.

Prognoza dla samego miasta była zresztą ostrożniejsza: 4 stopnie, zachmurzenie, przelotny deszcz. To klasyczny polski listopad, w którym o tym, co spadnie na chodnik, decyduje kilka kresek na termometrze. Płatki, które w chmurze są jeszcze śniegiem, w drodze do ziemi przez cieplejsze powietrze często topnieją. Spadają jako deszcz albo jako mokra breja, którą meteorolodzy nazywają deszczem ze śniegiem. Wystarczy jednak, że w jednym miejscu powietrze przy gruncie jest odrobinę chłodniejsze, a opad doleci w całości. Kilkadziesiąt kilometrów dalej ten sam front zostawia już tylko kałuże.

Dlatego białe ulice w stolicy były możliwe, choć niepewne. Pewniej wyglądało to w Płocku, Płońsku i na Mazurach, gdzie dzień miał być najzimniejszy w kraju. Na północnym wschodzie temperatura nie miała przekroczyć 2 stopni, w centrum dochodziła do około 4. Śnieg, który spadnie na ziemię wychłodzoną nocnym mrozem, ma tam szansę poleżeć.

Mgła, szadź i gołoledź

Ta sama strefa opadów, zanim dotarła na Mazowsze, przeszła przez zachód kraju, i tam pokazała zupełnie inną twarz. Wtorek zaczął się od gęstych mgieł, które ograniczały widoczność do 100-200 metrów. Mgła przy lekkim mrozie osadza szadź: kropelki wody zawieszone w powietrzu zamarzają na wszystkim, czego dotkną, i gałęzie, płoty czy przewody obrastają białym, igiełkowym nalotem. W ciągu dnia mgły miały stopniowo ustępować.

Czytaj teżPierwszy śnieg we wtorek nie poleży długo. Groźniejsze będą mgła i lód na drogachSzerszeń azjatycki, gniazdo i para wodna. Wyścig rozgrywa się przed jesienią

Groźniejsze dla kierowców i pieszych były opady marznące na południowym zachodzie. Deszcz spada wtedy na wychłodzoną nawierzchnię i od razu zamienia się w lód. Tak powstaje gołoledź, gładka i niewidoczna warstwa, przez którą chodnik wygląda na mokry, a jest ślizgawką. Lokalnie mogła się tworzyć na Ziemi Lubuskiej, Dolnym Śląsku i w Wielkopolsce.

Na południu front przynosił głównie deszcz. Najwięcej, około 10 litrów wody na metr kwadratowy, miało spaść na Górnym Śląsku, w Małopolsce, na Ziemi Świętokrzyskiej i na Podkarpaciu. Tam też było najcieplej, od 6 do 7 stopni, a na południowym wschodzie najwyżej 8. Tyle że to ciepło słabo się czuło, bo na południowo-wschodnich krańcach mocno wiało. Na terenach podgórskich Górnego Śląska i Małopolski porywy dochodziły do 60 km/h, na Podkarpaciu do 80 km/h, a na południu tego województwa do godziny 16 obowiązywały żółte alerty IMGW.

Pierwsze lawiny w Tatrach

W górach zima rozgościła się na dobre, a wtorek tylko ją wzmocnił. W Tatrach zaczęło padać w poniedziałek, najpierw skromnie, we wtorek już mocniej. O ósmej rano pokrywa w Dolinie Pięciu Stawów miała 16 centymetrów, na Kasprowym Wierchu 14. Wcześniejszy pomiar z Kasprowego pokazywał 12 centymetrów, więc śniegu przybywało z godziny na godzinę. W wyższych partiach Karpat we wtorek mogło spaść kolejne 5 centymetrów, a w nocy na środę następne 4-7, przy spadku temperatury na szczytach do około -2 stopni.

Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe ogłosiło pierwszy w tym sezonie stopień zagrożenia lawinowego, najniższy, obowiązujący powyżej 1800 metrów nad poziomem morza. Ratownicy uspokajają, że pokrywa jest na ogół dobrze związana i stabilna, a lawinę można wyzwolić tylko przy dużym obciążeniu, w nielicznych miejscach na bardzo stromych lub ekstremalnych stokach. Zastrzegają jednak, że małe i średnie lawiny mogą schodzić samoistnie, i radzą zwracać uwagę na depozyty śniegu, zwłaszcza na stromych trawiastych zboczach. Jesienią trawa działa pod świeżym śniegiem jak zjeżdżalnia.

Jeden front zrobił więc z Polski kilka różnych krajów naraz. Na zachodzie poranek przyniósł szadź i lód, na południu ulewę i wichurę, w Tatrach lawinową jedynkę, a na północnym Mazowszu i Mazurach pierwszy śnieg na nizinach.

Krótka zima przed świętem

Czy biel przetrwa choćby do rana, zależy od temperatury, a ta w Warszawie nie daje zimie wiele czasu. Na 11 listopada, Narodowe Święto Niepodległości, prognozy przewidują 4 stopnie i pochmurne niebo bez opadów, dzień później już 7 stopni i znów przelotny deszcz. Kilka centymetrów mokrego śniegu przy takiej pogodzie zwykle znika w ciągu jednego popołudnia.

Szybkiego powrotu zimy nie widać też w dłuższej perspektywie. Od 14 do 16 listopada ma być słonecznie i około 5 stopni, 19 listopada nawet 8. Dopiero 22 listopada termometry mają spaść do 2 stopni. Tymczasem dni skracają się z tygodnia na tydzień: we wtorek słońce zaszło w Warszawie o 15:52, a pod koniec miesiąca zajdzie przed 15:40.

Na pierwszy śnieg w stolicy trzeba więc było wypatrywać we wtorek po zmroku, zanim o 22 wygasły ostrzeżenia. Przez tych kilka godzin zima była bliżej Warszawy niż kiedykolwiek wcześniej tej jesieni, a potem wycofała się na Mazury i w Tatry, by poczekać na prawdziwy chłód.

Wpis z pasa „W ruchu”, 10 listopada 2026. Na zdjęciu: Słoń afrykański na śniegu w warszawskim zoo.