Eurowizja w Azji startuje w Bangkoku. Bez „Eurowizji” w nazwie już raz przegrała

W sobotę 14 listopada o 20:30 czasu tajskiego, czyli o 14:30 w Polsce, na scenę hali One Bangkok Forum wyjdzie Tóc Tiên z Wietnamu. Zaśpiewa „EM TIÊN” i otworzy pierwszy w historii Eurovision Song Contest Asia. Po niej wystąpi dziesięcioro kolejnych wykonawców, a wieczór zamknie Aina Abdul z Malezji. Reguły zna każdy, kto choć raz oglądał majowy finał: kraje, piosenki, jurorzy, głosowanie widzów, punkty od jednego do dwunastu. Najbardziej zaskakuje nazwa, choć brzmi równie znajomo. Konkurs dla Azji nazywa się Eurowizja.

Pomysł krążył od lat, tak samo jak wersje dla Kanady czy Ameryki Łacińskiej, i żadna nie doszła do skutku. Tym razem Europejska Unia Nadawców (EBU), która od 70 lat organizuje oryginał, współtworzy azjatycki odpowiednik z tajską telewizją Channel 3 i partnerami produkcyjnymi. Za samo widowisko odpowiada amerykańsko-szwedzka firma Voxovation, a to, skąd wziął się tytuł, najlepiej widać po jej poprzednim projekcie.

Lekcja z NBC

W 2022 roku Voxovation wyprodukowała na licencji EBU amerykańską wersję konkursu. American Song Contest emitowała stacja NBC, prowadzili go Kelly Clarkson i Snoop Dogg. Wielka sieć telewizyjna i dwie gwiazdy nie pomogły, bo widzowie się nie zainteresowali, i program skończył się po pierwszej edycji.

Producenci nie winią dziś piosenek ani prowadzących. Winią nazwę. Christer Björkman, wieloletni producent Eurowizji i były szef szwedzkiej delegacji, a teraz jeden z twórców edycji azjatyckiej, mówi wprost:

„Jeśli usłyszysz »American Song Contest« i wygooglujesz, co to jest - nic. Jeśli wygooglujesz Eurowizję, od razu wyskoczy ci 70 lat muzycznej historii. Według mnie to był zapewne największy błąd, którego nie można powtórzyć”.

Ta diagnoza pokazuje, czym Eurowizja stała się poza Europą. Teleturniej przenosi się do innego kraju, zmieniając scenografię i język. Eurowizji tak przenieść się nie da, bo to marka z pamięcią: ze skandalami, legendami i fanami, którzy od dekad wymieniają się typami i oglądają archiwalne występy. Odarty z tej pamięci konkurs zamienia się w dwugodzinny koncert z punktacją, a takich koncertów telewizje mają pod dostatkiem.

Był też powód bardziej przyziemny. Oczywista nazwa, „Azjowizja”, jest zajęta. Od lat 80. nosi ją program wymiany informacji prowadzony przez Azjatycko-Pacyficzną Unię Nadawców (ABU), która w 2008 roku zaprotestowała przeciwko użyciu jej dla ewentualnego konkursu piosenki. Po doświadczeniach z NBC ludzie z Voxovation i tak by po nią nie sięgnęli.

Czytaj też„Prawo bestii” na Netflix to prawdziwa historia. Bajon pyta o państwo, nie o mordercęWieś, która nic nie widziała. Holoubek wraca do zbrodni połanieckiej w HBO Max

Od Bhutanu po Seul

Lista uczestników pokazuje, jak organizatorzy rozumieją Azję w pierwszym roku. Startują Wietnam, Kambodża, Laos, Mongolia, Bhutan, Filipiny, Bangladesz, gospodarz Tajlandia, Korea Południowa, Nepal i Malezja. Ludne Bangladesz i Filipiny stoją obok małego Bhutanu i Nepalu, a największych graczy kontynentu brakuje. Organizatorzy zapowiadają, że w 2027 roku może dołączyć kilka kolejnych, jeszcze większych państw. Na razie nie podają, których.

Przy jedenastu krajach półfinały nie są potrzebne, więc od razu odbywa się finał. Bukmacherzy, na których powołuje się o2.pl, stawiają na Ainę Abdul i jej „Bluest Sky”. Fani Eurowizji wysoko oceniają też reprezentantki Filipin i Wietnamu, najmniej szans dają Bangladeszowi, Bhutanowi i Mongolii.

Wietnam dobrze pokazuje, z czym mierzą się uczestnicy. Tóc Tiên wygrała krajowe przesłuchania piosenką „EM TIÊN” zespołu S•HUBE, w której ludowe brzmienia i tradycyjne instrumenty spotykają się z elektroniką. Wietnamska telewizja VTV opisywała, jak razem z kompozytorką Hứa Kim Tuyền przerabiała utwór pod międzynarodową scenę. Miał zachować wietnamskiego ducha, a zarazem być zrozumiały „bez nadmiernego polegania na wyjaśnieniach”. Europejscy uczestnicy znają ten dylemat od dawna: trzeba pokazać siebie publiczności, która nie zna twojego języka i daje ci trzy minuty.

Most między oboma konkursami budują też goście. Występ otwierający przygotował azerski artysta Jamal. Wystąpi Dara, która wiosną w Wiedniu wygrała jubileuszową, 70. Eurowizję i dała Bułgarii pierwsze zwycięstwo. W Bangkoku zaśpiewa specjalną wersję „Bangarangi”. Tajską scenę reprezentuje Jeff Satur, jeden z najważniejszych wokalistów w kraju, a finał poprowadzą Woody Milintachinda i Cindy Bishop.

[[BLOK1]]

Reszta Świata

Europa ma w tym konkursie więcej do powiedzenia, niż sugeruje mapa. TVP jako jedyna telewizja z Europy pokaże finał na żywo, w TVP2 od 14:30 i w serwisie TVP VOD. Poza nadawcami azjatyckimi transmisję wybrały jeszcze stacje z Izraela i Australii, a pozostali mogą oglądać konkurs na oficjalnym kanale Eurowizji na YouTube.

Widz z Warszawy może też współdecydować o wyniku. Każdy, niezależnie od kraju, dostaje przez oficjalną stronę konkursu osiem darmowych głosów i musi je rozdzielić między co najmniej trzy piosenki z różnych państw. Można dokupić pakiet dziesięciu dodatkowych. Widzowie z krajów uczestniczących nie mogą głosować na własnego reprezentanta, a głosowanie rusza w trakcie transmisji.

Zasady liczenia przeniesiono wprost z Europy. Połowę wyniku daje jedenaście krajowych jury, połowę publiczność. Głosy z państw, które nie startują, w tym z Polski, trafiają do wspólnej puli „Reszta Świata”, liczonej jak punkty jednego kraju. W sumie powstaje jedenaście zestawów not od jurorów i dwanaście od widzów. Najpierw ogłaszane są punkty jury, z wyczytywaniem ósemek, dziesiątek i dwunastek, potem łączny wynik publiczności.

Ten mechanizm wynika z tej samej logiki co nazwa. Skoro słowo „Eurowizja” ma przyciągnąć ludzi, którzy znają konkurs od lat, ci ludzie powinni móc zagłosować. Tyle że działa to w obie strony. Europejska publiczność, przyzwyczajona do własnych gustów i faworytów, może przeważyć w konkursie, który miał opowiadać o Azji. Marka, która ma zapewnić konkursowi przetrwanie, wpuszcza do niego także swoich dotychczasowych widzów.

O 14:30 polskiego czasu Tóc Tiên otworzy finał w Bangkoku. Po ostatniej dwunastce okaże się, czy Björkman dobrze odczytał amerykańską porażkę i czy znana nazwa wystarczy, żeby format przeżył więcej niż jeden sezon, czego American Song Contest nie zdołał.

Wpis z pasa „W ruchu”, 14 listopada 2026. Na zdjęciu: Scena Konkursu Piosenki Eurowizji w Düsseldorfie w 2011 roku.