Plik nazywał się obiecująco, a ważył 796 KB. Strona, z której się go pobierało, zapewniała, że ma 72 MB, jest „zweryfikowany”, „bezpieczny” i „wolny od wirusów”, a skaner wykrył w nim dokładnie zero zagrożeń. Badacze firmy Cynet rozebrali ten rzekomy instalator GTA VI na Windowsa i gry w nim nie znaleźli. Znaleźli program, który okrada komputer z haseł.
Do premiery zostało pięć dni. Rockstar wyznaczył ją na 19 listopada, wyłącznie na PlayStation 5 i Xbox Series X|S. Wersja na pecety nie ma oficjalnej daty, a na telefony w ogóle jej nie zapowiedziano. Ta jedna informacja wystarcza, żeby rozpoznać większość ofert krążących teraz w sieci, bo kto proponuje „GTA VI PC Download”, sprzedaje coś, czego producent nie wydał. Oszuści liczą jednak, że chęć wejścia do Vice City okaże się silniejsza niż ta prosta refleksja. I mają do tego sporo powodów.
Gra mniejsza od sterownika drukarki
Ścieżka, którą prześledził Cynet, zaczynała się w miejscu budzącym zaufanie. Na Google Colab, platformie Google'a do udostępniania notatników z kodem, pojawił się wpis „GTA 6 EXE FILE DOWNLOAD”. Link prowadził na stronę wystylizowaną na serwis z oprogramowaniem dla Windowsa: z numerem wersji, licznikiem pobrań i kolorowymi plakietkami, czyli z całym sztafażem, który kojarzy się z porządnym miejscem do ściągania programów.
Po pobraniu użytkownik dostawał archiwum ZIP z dwoma plikami: programem EXE i krótkim plikiem README. Badacze zastrzegają, że sama przepaść między rozmiarem obiecanym a rzeczywistym jeszcze niczego nie dowodzi. Dowodem jest dopiero instrukcja. README każe uruchomić program z uprawnieniami administratora, zignorować ostrzeżenie systemu, a jeśli antywirus spróbuje go zatrzymać, dodać plik do wyjątków.
Na tym polega cała operacja. Przestępca nie próbuje własnymi siłami sforsować zabezpieczeń komputera, tylko prosi ofiarę, żeby zrobiła to za niego. A ona się zgadza, bo czeka na grę.
Warden zamiast Vice City
W pliku nie było silnika gry, jej zasobów ani podpisu cyfrowego Rockstara. Był za to starannie ukryty loader Warden Stealer, program, który wpuszcza do systemu złodzieja danych i potrafi dociągać kolejne złośliwe oprogramowanie. Umie też rozpoznać, że jest obserwowany: wykrywa wirtualne maszyny i sandboksy, czyli odizolowane środowiska, w których analitycy bezpiecznie uruchamiają podejrzane pliki, i wtedy przycicha. Na zwykłym komputerze nie ma takich oporów. Wstrzykuje kod do przeglądarek i zbiera m.in. zapisane hasła, ciasteczka, historię przeglądania, dane logowania do Steam i Roblox oraz informacje o portfelach kryptowalut.
Najgroźniejsza sztuczka dotyczy schowka. Gdy ktoś skopiuje adres portfela, na który chce przelać kryptowaluty, Warden próbuje przy wklejaniu podstawić adres przestępców, więc pieniądze trafiają gdzie indziej, a ofiara orientuje się dopiero po fakcie. Z ciasteczkami jest podobnie podstępnie: złodziej, który je ma, często nie potrzebuje nawet hasła, bo przejmuje już zalogowaną sesję. „Darmowa” gra może zatem kosztować dostęp do poczty, kont w sklepach i oszczędności.
Przynęta idealna
Instalator z Colaba to tylko jeden okaz z dużo większej populacji. Kilka dni wcześniej firma Netcraft opublikowała analizę domen związanych z GTA VI, zarejestrowanych między 1 lipca a 27 października. Powtarzały się w nich cztery przynęty: rzekome wycieki, fałszywy wcześniejszy dostęp, nieistniejące wersje mobilne i obietnica gry za darmo.
Jak szybko taka infrastruktura wyrasta, widać na przykładzie przecieków publikowanych pod nazwą CyberLeek. Po ich pojawieniu się Netcraft naliczył 121 nowe domeny ze słowem „cyberleek”, z czego 100 powstało w samym sierpniu. Nie wszystkie służyły oszustwom, bo trafiły się wśród nich strony fanowskie, sklepy z gadżetami i projekty memecoinów. Ale właśnie w takim tłumie najłatwiej ukryć pułapkę. Jedna ze stron oferowała plik nazwany po prostu GTAVI.exe. W serwisie VirusTotal, który sprawdza plik kilkudziesięcioma skanerami naraz, 34 z 68 silników uznały go za zagrożenie, najczęściej za trojana.
Nie każda pułapka zawiera wirusa. Część stron żądała zapłaty w kryptowalutach, inne przerzucały użytkownika od ankiety do ankiety i od oferty do oferty, a operator zarabiał na każdym kliknięciu. Obiecana gra działała tam jak marchewka zawieszona przed nosem. Oszuści nie pominęli też telefonów, choć Rockstar nie zapowiedział wersji na Androida ani iOS. Netcraft trafił m.in. na plik APK do pobrania z GitHuba.
Skrót, którego nie ma
Łatwo z tego żartować, bo mało kto uwierzy, że gra tej skali zmieści się w pliku wielkości zdjęcia z telefonu. Tyle że kampania nie musi przekonać doświadczonego gracza. Wystarczy, że nabierze się niewielki odsetek z milionów ludzi, którzy od lat czekają na tę premierę. GTA VI daje przestępcom wszystko naraz: ogromne zainteresowanie, lata oczekiwania, prawdziwe przecieki, które oswoiły słowo „leak”, i brak wersji pecetowej w dniu premiery na konsolach. Ta ostatnia okoliczność wyznacza bardzo konkretną grupę ofiar, czyli właścicieli mocnych komputerów, którzy nie chcą czekać i chętnie skorzystają z obiecanego skrótu.
Takiego skrótu nie ma. 19 listopada GTA VI trafi na dwie konsole, a każda oferta „pełnej wersji na PC”, „GTA VI Mobile”, cracka czy tajnego launchera prowadzi w to samo miejsce. Po drugiej stronie przycisku „Pobierz” czeka ktoś, kto zamiast pieniędzy za grę zabierze hasła.
Wpis z pasa „W ruchu”, 15 listopada 2026. Na zdjęciu: Kadr z gry Grand Theft Auto V Enhanced.
