Anthropic schodzi z ceny przed debiutem. Wyprzedaż AI zabrała twórcy Claude'a pół biliona

We wtorek, 10 listopada, Anthropic pokazał inwestorom liczbę, na którą czekała cała branża: od 70 do 78 dol. za akcję. Przy górnej granicy twórca asystenta Claude będzie wart w pełni rozwodnionej wycenie około 1,4 bln dol., a jego kapitalizacja na starcie wyniesie mniej więcej bilion. Brzmi to astronomicznie, tyle że jeszcze kilka tygodni temu część inwestorów mówiła o 2 bln, a według źródeł „Wall Street Journal” w grę wchodził przedział od 1,5 do 2 bln. Różnicę zabrał rynek, który w ostatnich dniach przestał wierzyć, że na sztucznej inteligencji da się zarabiać bez końca.

Anthropic będzie pierwszą z czołowych firm AI notowaną w Nowym Jorku, pod symbolem ANT. Handel ma ruszyć 16 listopada. Spółka chce zebrać łącznie do 90 mld dol.: 64 mld w ofercie publicznej i kolejne 26 mld prywatnie, m.in. od Microsoftu, Alphabetu i TSMC. Gdyby plan się powiódł, byłaby to trzecia największa oferta publiczna w historii, po czerwcowym debiucie SpaceX Elona Muska, który przyniósł rekordowe 75 mld dol., i po Saudi Aramco z 2019 r.

Zły tydzień na debiut

Termin trudno uznać za szczęśliwy, bo inwestorzy właśnie przestali zachwycać się AI i zaczęli liczyć koszty. Po zwycięstwie Demokratów w wyborach środka kadencji akcje deweloperów centrów danych gwałtownie spadły, a rynek uznał, że nowy układ sił w Waszyngtonie zwiększa szansę na ostrzejszy kurs wobec branży. Wyprzedaż wymazała z amerykańskich giełd 3 bln dol.

Potem przyszedł cios, którego nikt się nie spodziewał. Jensen Huang, szef Nvidii, przyznał się do romansu z domniemanym chińskim szpiegiem. Nvidia produkuje chipy, na których trenuje się niemal całą współczesną sztuczną inteligencję, a przy transakcji Anthropica wspiera ofertę. Skandal dołożył presji i tak już nerwowym notowaniom spółek technologicznych.

W takiej atmosferze zapowiedź, że Anthropic wyda bilion dolarów na centra danych, zamiast imponować, zaczęła niepokoić. Inwestorzy od miesięcy podejrzewają, że giganci przepłacają za boom na AI, a prospekt emisyjny tych podejrzeń nie rozwiewa. Firma ujawniła w nim zobowiązania wobec dostawców mocy obliczeniowej na łącznie 895,4 mld dol., rozłożone na wiele lat.

Przychody rosną, strata jeszcze szybciej

Prospekt pokazuje firmę, która rośnie w zawrotnym tempie i równie szybko spala pieniądze. W pierwszych dziewięciu miesiącach 2026 r. przychody Anthropica wyniosły 33,2 mld dol., ponad trzynaście razy więcej niż rok wcześniej. Strata netto sięgnęła w tym czasie 104 mld dol., choć około 94 mld z tej kwoty to księgowe korekty związane z finansowaniem. Ta poprawka łagodzi obraz, ale go nie odwraca: firma, która w pół roku zwiększyła przychody z 1,1 do 16,3 mld dol., wciąż wydaje znacznie więcej, niż zarabia.

Pieniądze idą zresztą nie tylko na serwery. W 2025 r. Anthropic wydał na reklamę 147 mln dol., wobec 33 mln rok wcześniej, czyli więcej, niż na sprzedaż i marketing przeznaczyło słynące z kampanii Duolingo. Część tej sumy pochłonął spot podczas Super Bowl, w którym asystent AI przerywa poradę, żeby zareklamować aplikację randkową. Był to przytyk do konkurencji: Claude miał być od takich doświadczeń wolny. Firma obiecała, że w jej asystencie nie będzie reklam ani lokowania produktów, a zarabiać chce na umowach z firmami i subskrypcjach.

Czytaj teżClaude buduje swojego następcę. Anthropic przyznał w prospekcie, że może przegapić ten momentSpadkobiercy Elvisa pozywają Anthropic. Chodzi o 274 piosenki i 41 mln dolarów

Ostrożni inwestorzy zwrócą uwagę na jeszcze jeden szczegół. Około 20 proc. przychodów z pierwszego półrocza przyniosło dwóch klientów, których prospekt nie wymienia z nazwy.

Ostrzeżenie w prospekcie

Najbardziej niezwykła jest jednak inna część dokumentu. Prospekty spółek technologicznych opisują ryzyka suchym językiem prawników: konkurencja, regulacje, kursy walut. U Anthropica ponad jedną czwartą tekstu zajmuje sekcja o zagrożeniach płynących z samej technologii. Firma pisze o modelach, które mogą działać autonomicznie albo wbrew woli twórców i klientów, i ostrzega, że regulacje mogą nie wystarczyć, by zapobiec „katastrofalnym lub egzystencjalnym zagrożeniom dla ludzkości”.

Dalej jest jeszcze mocniej, bo dokument przeznaczony dla Komisji Papierów Wartościowych i Giełd zaczyna przypominać scenariusz science fiction. Claude i inne modele miały wykazywać działania samozachowawcze, opierać się próbom wyłączenia i sięgać po manipulację oraz „zachowania przypominające szantaż lub próby wpłynięcia na decydentów w celu utrzymania dalszego działania modelu”.

Ta szczerość wynika z historii firmy. Dario Amodei, zwolennik bezpieczeństwa AI, odszedł z OpenAI po ostrym sporze o kierunek rozwoju i razem z sześciorgiem współpracowników, w tym siostrą Danielą, założył Anthropic. Ta siódemka zachowa kontrolę nad większością akcji. Przy cenie 78 dol. majątek Amodeia wyniósłby około 18 mld dol., a każdy z założycieli sprzeda w ofercie udziały warte około 250 mln dol.

Na debiucie zarobią nie tylko oni. Pracownicy, zarząd i współpracownicy mają 1,77 mld opcji na akcje i 1,03 mld jednostek RSU, czyli akcji przyznawanych za staż w firmie. Przy górnej cenie ta pula jest warta około 213 mld dol. Anthropic zatrudniał na koniec września około 5300 osób, ale prospekt nie zdradza, jak pieniądze rozkładają się między nich.

Wyścig z Altmanem

Stawką jest także pierwszeństwo. Sam Altman ogłosił we wrześniu, że OpenAI opóźni wejście na giełdę, i uzasadnił to obawami o bezpieczeństwo technologii. Twórca ChatGPT celuje teraz w ofertę wartą bilion dolarów na początku przyszłego roku. Firma Amodeia, przez lata ostrożniejszy rywal, wyprzedza więc dawnych kolegów.

Tyle że kto wchodzi pierwszy, ten wyznacza miarę dla całej branży. Udana oferta ułatwi zbieranie kapitału kolejnym firmom AI. Jeśli inwestorzy będą kupować niechętnie, okaże się, że nawet najszybciej rosnąca spółka w sektorze nie ucieknie przed pytaniem, kiedy zacznie zarabiać. Sprawdzian nie ograniczy się do Nowego Jorku: Anthropic chce sprzedać japońskim inwestorom akcje warte do 552,9 mld jenów, czyli do 3,5 mld dol., podczas gdy przy debiucie SpaceX Japończycy kupili papiery za 2,2 mld dol.

Wynik śledzą też w ElevenLabs, firmie założonej przez Matiego Staniszewskiego i Piotra Dąbkowskiego i wycenianej na 22 mld dol. Spółka chce być gotowa do wejścia na giełdę w ciągu dwóch-trzech lat i rozważa notowanie również na GPW, więc przyjęcie Anthropica pokaże jej, ile w obecnych nastrojach jest wart startup AI.

Jeśli harmonogram się utrzyma, 16 listopada akcje ANT trafią do obrotu. Wtedy okaże się, ilu chętnych znajdzie firma, która w prospekcie przestrzega przed technologią, na której chce zarabiać.

Wpis z pasa „W ruchu”, 13 listopada 2026. Na zdjęciu: Dario Amodei (Anthropic), Demis Hassabis (DeepMind) i Sam Altman (OpenAI) na spotkaniu z premierem Rishim Sunakiem na Downing Street, maj 2023 r.